शहरे

मुंबईतील सहकारी गृहनिर्माण संस्थांसाठी व्यवस्थापन सॉफ्टवेअरHousing society management software for Mumbai

मुंबईतील संस्थेचा संबंध अनेक यंत्रणांशी येतो: मालमत्ता कर व अग्निसुरक्षेसाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिका, इमारत म्हाडा किंवा झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरणाच्या जमिनीवर असल्यास ते प्राधिकरण, पुनर्विकासासाठी स्वतंत्र विकास नियंत्रण नियमावली (डीसीपीआर २०३४) आणि शहरातील चार जिल्हा उपनिबंधकांपैकी एक. प्रत्येक मुद्द्यासोबत अधिकृत संदर्भ दिला आहे.

मालमत्ता कर बृहन्मुंबई महानगरपालिका आकारते

मुंबईत मालमत्ता कराची आकारणी व वसुली महानगरपालिकेच्या कर निर्धारण व संकलन विभागाकडून होते. महानगरपालिकेच्या मालमत्ता कर संकेतस्थळावर संस्था किंवा मालक ऑनलाइन कर भरू शकतात, थकबाकी नसल्याचे किंवा भरणा प्रमाणपत्र घेऊ शकतात, मालकी बदलासाठी अर्ज करू शकतात आणि इमारतीची आकारणी सदनिकानिहाय करण्यासाठी अर्ज करू शकतात. महाराष्ट्र अधिनियम क्रमांक २५ (२०२२) नुसार मुंबईतील ५०० चौ. फूट चटई क्षेत्रापर्यंतच्या निवासी सदनिकांना १ जानेवारी २०२२ पासून मालमत्ता करातून पूर्ण सूट आहे; त्यामुळे अशा सदनिकांच्या देखभाल बिलात मालमत्ता कराची वसुली त्याप्रमाणे बदलते.

संदर्भ: BMC property tax portal · BMC Assessment & Collection RTI manual, ch. 6 (500 sq ft exemption)

पुनर्विकास डीसीपीआर २०३४ नुसार, यूडीसीपीआर नुसार नव्हे

बृहन्मुंबई क्षेत्राला राज्याची एकत्रित नियमावली (यूडीसीपीआर) लागू नाही; येथे स्वतंत्र विकास नियंत्रण व प्रोत्साहन नियमावली २०३४ लागू आहे. इमारतीच्या प्रकारानुसार नियम ठरतो: म्हाडा गृहयोजनांसाठी ३३(५), बेट शहरातील उपकरप्राप्त इमारतींसाठी ३३(७), जीर्ण भाडेकरूव्याप्त इमारतींसाठी ३३(७)(अ), विद्यमान गृहनिर्माण संस्थांच्या पुनर्विकासातील अतिरिक्त चटई क्षेत्रासाठी ३३(७)(ब), समूह पुनर्विकासासाठी ३३(९) आणि झोपडपट्टी पुनर्वसनासाठी ३३(१०). जुन्या उपकरप्राप्त इमारतींची (अ वर्ग — सप्टेंबर १९४० पूर्वीच्या, ब — १९४० ते १९५०, क — १९५१ पासूनच्या) दुरुस्ती व पुनर्रचना म्हाडाच्या मुंबई इमारत दुरुस्ती व पुनर्रचना मंडळामार्फत होते. संस्थेची अंतर्गत प्रक्रिया (मागणी, विशेष सर्वसाधारण सभा, निविदा) मात्र सहकार विभागाच्या कलम ७९अ निर्देशांनुसारच चालते.

संदर्भ: DCPR 2034 (BMC, sanctioned text) · MHADA — Mumbai Building Repairs & Reconstruction Board · Section 79A redevelopment directive, 4 July 2019 (GR)

म्हाडा व झोपु संस्था आणि मुंबईतील उपनिबंधक

म्हाडा वसाहतीतील संस्थांना निबंधकासोबत म्हाडा मंडळाशीही व्यवहार करावा लागतो: संस्थेच्या नावे अभिहस्तांतरण म्हाडाच्या १९८२ च्या मिळकत व्यवस्थापन विनियमांतील विनियम २१ नुसार होते आणि म्हाडा सदनिकेच्या हस्तांतरणासाठी संस्थेच्या ना-हरकत पत्रासह मंडळाच्या मिळकत व्यवस्थापकाकडे अर्ज करावा लागतो. झोपडपट्टी पुनर्वसन इमारती झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरण, बृहन्मुंबई यांच्या अखत्यारीत येतात. राज्याच्या लोकसेवा हक्क यादीनुसार संस्था नोंदणी प्रभागाचे उपनिबंधक/सहाय्यक निबंधक तसेच झोपु, म्हाडा व एमएमआरडीए यांच्याशी संलग्न निबंधक कार्यालये ६० दिवसांत करतात. शहरातील संस्थांचे पर्यवेक्षण विभागीय सहनिबंधक, मुंबई यांच्या अधिपत्याखालील चार जिल्हा उपनिबंधक (मुंबई शहर १ ते ४) करतात; त्यांची अधिकृत यादी सहकार आयुक्त कार्यालयाच्या संकेतस्थळावर आहे.

संदर्भ: MHADA helpdesk (conveyance, Registrar (MHADA)) · MHADA — documents for transfer of tenancy · Slum Rehabilitation Authority, Brihanmumbai · Aaple Sarkar — Right to Services list (service 404) · Co-operation Commissioner — District Deputy Registrars

नमुना ब जानेवारी व जुलैमध्ये मुंबई अग्निशमन दलाकडे

महाराष्ट्र आग प्रतिबंधक व जीवसंरक्षक उपाययोजना अधिनियम २००६ च्या कलम ३(३) नुसार मालक किंवा भोगवटादार — संस्थेच्या इमारतीत संस्था — यांनी अग्निशमन यंत्रणा सुस्थितीत असल्याचे परवानाधारक अभिकरणाचे प्रमाणपत्र वर्षातून दोनदा, जानेवारी व जुलैमध्ये, मुख्य अग्निशमन अधिकाऱ्यांना द्यायचे असते. महाराष्ट्र अग्निशमन सेवेच्या स्पष्टीकरणानुसार जुलैतील नमुना ब जानेवारी ते जून आणि जानेवारीतील नमुना ब मागील वर्षाच्या जुलै ते डिसेंबर कालावधीसाठी असतो; २०२२ पासून अभिकरणांनी नमुना ब डिजिटल स्वाक्षरीने द्यावा लागतो. महानगरपालिकेच्या संकेतस्थळावर नमुना ब ऑनलाइन सादर करण्याचे पान, त्याचा नमुना व परवानाधारक अभिकरणांची यादी उपलब्ध आहे.

संदर्भ: Maharashtra Fire Prevention and Life Safety Measures Act 2006 · Maharashtra Fire Service circular on Form B periods (16 Oct 2015) · Maharashtra Fire Service circular on digital signature (15 Feb 2022) · BMC — Fire Act Form B online submission

मुंबईतील संस्थेसाठी SocietyAxis काय करते

SocietyAxis संस्थेच्या नोंदी सहकार अधिनियम व उपविधींना अपेक्षित पद्धतीने ठेवते: इंग्रजी व मराठीत देखभाल बिले व पावत्या, कधीही खोडल्या न जाणाऱ्या वैधानिक नोंदवह्या, जानेवारी व जुलैतील नमुना ब, लेखापरीक्षण, विवरणपत्रे व वार्षिक सर्वसाधारण सभा यांच्या तारखांचे अनुपालन दिनदर्शिका आणि अभ्यागत व कर्मचाऱ्यांसाठी प्रवेशद्वार ॲप. २०२७ मध्ये मुंबई महानगर प्रदेश व पुण्यातील काही संस्थांसोबत त्याचा पायलट कार्यक्रम होणार आहे.

संदर्भ: SocietyAxis 2027 pilot

संबंधित प्रश्नोत्तरे

ही माहिती सर्वसाधारण स्वरूपाची आहे, कायदेशीर सल्ला नाही. अद्ययावत 2026-09-23.

आपला प्रश्न विचारा